Ο Πόντος υπήρξε για περισσότερους από τρεις χιλιάδες χρόνια μία χρυσή πηγή ελληνισμού. Απλωμένος στις νότιες ακτές του Εύξεινου Πόντου, από τη Σινώπη έως την Τραπεζούντα, αποτέλεσε χώρο ελληνικής μεγαλουργίας.
Οι Έλληνες του Πόντου δημιούργησαν πόλεις, σχολεία, μοναστήρια, βιβλιοθήκες και ανέπτυξαν μια ξεχωριστή πολιτισμική ταυτότητα, διατηρώντας τη γλώσσα, τα ήθη και την ιστορική τους συνείδηση ακόμη και μέσα στους αιώνες της Οθωμανικής κυριαρχίας.
Η Τραπεζούντα, η Σαμψούντα, η Κερασούντα και η Αργυρούπολη ήταν κέντρα ενός ζωντανού ελληνισμού που συνδύαζε την αρχαιοελληνική παράδοση με τη χριστιανική πίστη και την ποντιακή ψυχή. Η Μονή της Παναγίας Σουμελά αποτέλεσε σύμβολο αυτής της συνέχειας, ενώ η ποντιακή διάλεκτος, τα τραγούδια και οι χοροί διατήρησαν αλώβητη τη μνήμη αιώνων.
Όμως στις αρχές του 20ού αιώνα, ο ποντιακός ελληνισμός βρέθηκε στο στόχαστρο του γενοκτονικού σχεδίου των Νεοτούρκων και αργότερα του κεμαλικού κινήματος. Έτσι ξεκίνησε μία από τις πιο σκοτεινές σελίδες της σύγχρονης ιστορίας: η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου.
Από το 1914 έως το 1923, ο Πόντος βυθίστηκε στο αίμα και τη φωτιά. Εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες ξεριζώθηκαν από τα σπίτια τους, βασανίστηκαν, εξορίστηκαν και σφαγιάστηκαν με πρωτοφανή αγριότητα. Άνδρες οδηγήθηκαν στα διαβόητα «Τάγματα Εργασίας», σε πορείες χωρίς επιστροφή, για να πεθαίνουν αργά από πείνα, κακουχίες και εξάντληση, υπηρετώντας τους ίδιους τους δήμιούς τους. Γυναίκες και παιδιά σύρθηκαν μέσα στα χιόνια σε ατελείωτες πορείες θανάτου, γνώρισαν την ατίμωση, την πείνα και τη φρίκη, ενώ πάνω στα σώματά τους ξεσπούσε όλη η βαρβαρότητα ενός οργανωμένου σχεδίου εξόντωσης. Χωριά παραδόθηκαν στις φλόγες, εκκλησίες βεβηλώθηκαν, σχολεία γκρεμίστηκαν και κάθε ίχνος ελληνικής παρουσίας επιχειρήθηκε να σβηστεί από τη μνήμη και την ιστορία.
Δείτε παρακάτω το βίντεο:
