Η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή προκαλεί νέο κύμα ανησυχίας για την ασφάλεια των ενεργειακών προμηθειών και τη συνεπακόλουθη ενεργειακή κρίση. Με τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου να αυξάνονται και τη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ να βρίσκεται υπό απειλή, οι Ευρωπαίοι ηγέτες εξετάζουν έκτακτα μέτρα για να αποτρέψουν μια νέα ενεργειακή και οικονομική κρίση.
Όπως αναλύει το Politico, για τους Ευρωπαίους ηγέτες εκείνη η χρονιά έχει μείνει χαραγμένη στη μνήμη όχι μόνο λόγω των γεωπολιτικών συνεπειών της πλήρους εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία, αλλά και εξαιτίας του σοκ που ακολούθησε στις ενεργειακές προμήθειες και στις τιμές.
Οι τιμές εκτινάχθηκαν, οι φόβοι για την επάρκεια της προσφοράς κυριάρχησαν σε ολόκληρη την ήπειρο και οι κυβερνήσεις αναγκάστηκαν να δαπανήσουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ για τη στήριξη νοικοκυριών και βιομηχανίας.
Τώρα, με τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου να αυξάνονται ξανά εξαιτίας ενός ακόμη πολέμου εκτός ευρωπαϊκού ελέγχου οι ηγέτες σπεύδουν να αναζητήσουν απάντηση.
Η τιμή του πετρελαίου ξεπέρασε τη Δευτέρα τα 100 δολάρια το βαρέλι, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή που πυροδοτήθηκε από αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν εισήλθε στη δεύτερη εβδομάδα του, χωρίς να διαφαίνεται τέλος.
Οι υπουργοί Οικονομικών της G7 πραγματοποίησαν αργότερα την ίδια ημέρα επείγουσα συνάντηση και δήλωσαν ότι «είναι έτοιμοι» να «λάβουν τα απαραίτητα μέτρα», συμπεριλαμβανομένης της αξιοποίησης στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου. Ωστόσο, απέφυγαν να δεσμευτούν για άμεση δράση. Ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών Ρολάν Λεσκίρ, που προήδρευσε της συνάντησης, δήλωσε ότι οι υπουργοί της G7 δεν έχουν ακόμη συμφωνήσει να προχωρήσουν σε αυτό το βήμα.
Την ώρα που οι πολιτικοί συζητούσαν, το Στενό του Ορμούζ, μια κρίσιμη ενεργειακή αρτηρία μέσω της οποίας μεταφέρεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, παραμένει ουσιαστικά κλειστό, λόγω των απειλών της Τεχεράνης προς τη ναυσιπλοΐα. Η παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου σε εγκαταστάσεις αρκετών χωρών του Κόλπου έχει επιβραδυνθεί ή διακοπεί, καθώς ιρανικά drones και πύραυλοι στοχεύουν ενεργειακές υποδομές.
Και οι επιπτώσεις γίνονται ήδη αισθητές. Σε όλη την Ευρώπη, οι τιμές στα πρατήρια καυσίμων αρχίζουν να αυξάνονται. Η τιμή του φυσικού αερίου ο βασικός παράγοντας της κρίσης του 2022 σημειώνει επίσης άνοδο, ξεπερνώντας τη Δευτέρα τα 60 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Το επίπεδο αυτό απέχει ακόμη από τα ακραία ύψη του 2022, ωστόσο είναι υψηλότερο από οποιαδήποτε στιγμή έκτοτε.
«Βλέπουμε πλέον μια περιφερειακή σύγκρουση με απρόβλεπτες συνέπειες», προειδοποίησε τη Δευτέρα η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σε ομιλία της προς τους πρέσβεις της ΕΕ, αναφερόμενη στις επιπτώσεις στην ενέργεια, το εμπόριο και τα χρηματοοικονομικά. «Και το ντόμινο των επιπτώσεων είναι ήδη πραγματικότητα».
Μιλώντας από στρατιωτική βάση στην Κύπρο, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι η αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ θα είναι «απαραίτητη για τη ροή φυσικού αερίου και πετρελαίου».
Για να επιτευχθεί αυτό, είπε ότι η Γαλλία επιθυμεί να δημιουργήσει στρατιωτικές συνοδείες για πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων και δεξαμενόπλοια «το συντομότερο δυνατό». Ωστόσο προειδοποίησε ότι τέτοιες επιχειρήσεις δεν μπορούν να ξεκινήσουν πριν αποκλιμακωθούν οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή.
Οι υπουργοί Ενέργειας της G7 θα συγκεντρωθούν για επείγουσα συνάντηση το απόγευμα στο Παρίσι, επιβεβαίωσαν δύο Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και ένας αξιωματούχος του Ηνωμένου Βασιλείου.
Το πιο κρίσιμο ερώτημα για τους ηγέτες είναι ένα στο οποίο κανείς, ίσως εκτός από τον Ντόναλντ Τραμπ, δεν μπορεί να δώσει απάντηση: πόσο θα διαρκέσει αυτός ο πόλεμος;
Μέχρι στιγμής, οι μεγάλες αυξήσεις στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν μετριαστεί, σύμφωνα με αναλυτές ενέργειας, χάρη στην παγκόσμια υπερπροσφορά πετρελαίου και στην αναμενόμενη αύξηση της παραγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) τα επόμενα χρόνια.
Οι αυξήσεις στην τιμή του φυσικού αερίου χρειάζονται επίσης χρόνο για να μετακυλιστούν στους λογαριασμούς των καταναλωτών, γεγονός που δίνει στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής ένα περιθώριο αντίδρασης.
Οι υπουργοί Ενέργειας της ΕΕ αναμένεται να συναντηθούν την επόμενη εβδομάδα, με την άνοδο των ενεργειακών τιμών και τις επιλογές για τον περιορισμό τους να βρίσκονται στην κορυφή της ατζέντας.
Μια ανησυχία, όπως δήλωσε στο POLITICO αξιωματούχος εθνικού υπουργείου Ενέργειας, είναι ότι τα αποθέματα φυσικού αερίου της ΕΕ έχουν μειωθεί σε ασυνήθιστα χαμηλά επίπεδα μετά τον φετινό ψυχρό χειμώνα. Δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι οι έμποροι θα μπορέσουν να πειστούν να τα αναπληρώσουν κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, πρόσθεσε επιμένοντας ωστόσο ότι «δεν υπάρχει άμεση ανησυχία».
Θεωρητικά, η ΕΕ μπορεί να αξιοποιήσει στρατηγικά αποθέματα, να οργανώσει κοινές επείγουσες αγορές και να επιβάλει ανώτατα όρια τιμών μέσω έκτακτων εξουσιών. Ωστόσο, τα κράτη-μέλη δεν έχουν ακόμη ζητήσει την ενεργοποίηση αυτών των μέτρων, προτιμώντας να περιμένουν για να δουν πώς θα επηρεαστούν οι τιμές και η προσφορά, σύμφωνα με αξιωματούχο της ΕΕ.
Ωστόσο, ειδικά για το πετρέλαιο, υπάρχουν ήδη φόβοι ότι τα πράγματα μπορεί να επιδεινωθούν πριν βελτιωθούν και ότι όσο περισσότερο διαρκεί ο πόλεμος τόσο περισσότερο θα αυξάνονται οι τιμές.
«Βλέπουμε διακοπές παραγωγής μεγάλης κλίμακας σε πολλές χώρες της Μέσης Ανατολής, συμπεριλαμβανομένης εντυπωσιακά της Σαουδικής Αραβίας», δήλωσε ο Ατζάι Παρμάρ, ειδικός στο πετρέλαιο και διευθυντής της εταιρείας ανάλυσης ενεργειακών αγορών ICIS. «Οι συνέπειες για την αγορά θα είναι πολύ πιο σημαντικές από εκείνες που είδαμε το 2022».
Με πληροφορίες από: ieidiseis.gr
