Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 1η Νοέμβρη η εκδήλωση τιμής και μνήμης στο μέλος του ΚΚΕ και πρωτοκαπετάνιο του ΕΛΑΣ Άρη Βελουχιώτη, που διοργάνωσε η Τομεακή Οργάνωση Δυτικών Συνοικιών του ΚΚΕ, με τίτλο «Αντάρτης, κλέφτης, παλικάρι πάντα είν’ ο ίδιος ο λαός».

Η εκδήλωση, που ήταν αρχικά προγραμματισμένο να γίνει στην πλατεία Άρη Βελουχιώτη στην Πετρούπολη, τελικά λόγω βροχής πραγματοποιήθηκε στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Πετρούπολης. Το πρόγραμμα περιλάμβανε χαιρετισμό από τον Γιώργο Καραγκαδάκη, πρόεδρο του Παραρτήματος Πετρούπολης της Πανελλήνιας Ένωσης Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης και Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, κεντρική ομιλία από τον Κώστα Σκολαρίκο, μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ  και καλλιτεχνικό αφιέρωμα από το μουσικό συγκρότημα της Τομεακής Οργάνωσης Δυτικών Συνοικιών του ΚΚΕ.

Μέσα από τις ομιλίες φωτίστηκε η προσωπικότητα, η δράση και η πρωτοπόρα συμβολή του Άρη Βελουχιώτη στην ένοπλη πάλη για την αποτίναξη του ναζιστικού ζυγού.  Φωτίστηκαν επίσης γενικότερα συμπεράσματα από την ταξική πάλη κατά την κρίσιμη δεκαετία του 1940, συμπεράσματα χρήσιμα για το εργατικό λαϊκό κίνημα σήμερα, σε συνθήκες που ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος κλιμακώνεται. 

Στον χαιρετισμό του ο Γιώργος Καραγκαδάκης, ξεκίνησε λέγοντας:

«Με περηφάνια και σεβασμό χαιρετίζουμε τη σημερινή εκδήλωση και την αφιερώνουμε στον πρωτοκαπετάνιο του ΕΛΑΣ Άρη Βελουχιώτη. Στο πρόσωπο του Άρη τιμάμε όλους τους μαχητές, όσους και όσες έδωσαν τη ζωή τους ενάντια στους εισβολείς κατακτητές, που πάλεψαν ή στήριζαν τους αντάρτες στα πεδία των μαχών, στις πόλεις, στα βουνά, στις θάλασσες, στην παρανομία. Εκείνους και εκείνες που κράτησαν ηρωική στάση με το όπλο ή τα χωνιά και την προκήρυξη, που πήραν μέρος στις διαδηλώσεις, τις απεργίες, στα σαμποτάζ. Αυτούς που συνέχισαν ξανά με το όπλο στο χέρι με το ΔΣΕ. Εκείνους και εκείνες που διώχτηκαν, φυλακίστηκαν, εξορίστηκαν, όσους εκτελέστηκαν, που έμειναν όμως αλύγιστοι και μας έχουν διδάξει την αξιοπρέπεια στην ζωή. Του αφοσιωμένου, αταλάντευτου αγωνιστή για τα λαϊκά συμφέροντα σε όλες τις συνθήκες, του επαναστάτη, του μέλους του ΚΚΕ.»

Συνέχισε αναδεικνύοντας πλευρές της πολυσύνθετης προσωπικότητας του Άρη, του ανθρώπου, του στρατιωτικού, του πρωτοκαπετάνιου του ΕΛΑΣ, του λαϊκού ηγέτη, του επαναστάτη. Χαρακτηριστικά ανέφερε:

«Ο λαός της υπαίθρου εντυπωσιασμένος από τα σταράτα λόγια του και την καθάρια ματιά του, την αποτελεσματικότητα ενάντια στους κατακτητές τον θαύμασε, τον έκανε θρύλο και τραγούδι. Στα μάτια του λαού, ο Άρης ήτανε θρύλος.

Ο Γιάννης Ρίτσος στην ποιητική σύνθεση με τίτλο «Άρης Βελουχιώτης - υστερόγραφο της δόξας», αποτυπώνει πως ο λαός είχε χαράξει στο νου του τον Καπετάνιο Άρη:

Πριν κάμποσο καιρό, πάνου στη Λιάκουρα, στο αετοχώρι το Δαδί, ρώτησα ένα παιδί ως οχτώ χρονώ:

– Τον ξέρεις τον Άρη;- Ναι, μου λέει. Τον ξέρω.

– Τον είδες ποτέ σου;- Όχι. Μα τόνε ξέρω.

– Πώς είναι;- Τρεις βολές πιο αψηλός απ’ τον πατέρα μου. Κι έχει ένα μεγάλο-μεγάλο κόκκινο άλογο. Και πίσω τον ακολουθάει πάντοτες ένας τρανός αητός με μια σημαία.

Μιάν άλλη φορά, στα Τρίκαλα, ρώτησα ένα “αετόπουλο” που πέρναγε τις γραμμές του οχτρού μεταφέροντας μαντάτα στους αντάρτες μέσα στο κούφωμα ενός καλαμιού.- Γιωργή, τον ξέρεις τον Άρη;- Τόνε ξέρω.

– Τον είδες ποτέ σου;- Τον είδα με τα μάτια μου.

– Πώς είναι;- Έχει μακριά γένια κι ένα αληθινό άστρο στο μαύρο σκούφο του. Κι άμα μιλάει -κι ας χιονίζει ακόμα- γίνεται μονομιάς πολλή ζέστα. Κι όταν ακούνε το όνομά του οι Γερμανοί κρύβουνται σα λαγοί μέσα στα δάσα.

Ένα μεγάλο κόκκινο άλογο, ένας αητός με μια σημαία, ένα άστρο αληθινό, πολλή ζέστα -αυτός είναι ο Άρης των παιδιών και των μεγάλων. Και γω που δυο φορές όλο-όλο τον αντάμωσα, έτσι σαν τα παιδιά και γω, έτσι τον βλέπω και τον τραγουδάω τον ΑΡΗ».

Ο Γιώργος Καραγκαδάκης ολοκληρώνοντας ανέφερε:

«Η ΕΑΜική αντίσταση είναι πηγή έμπνευσης και γνώσης, ιδιαίτερα για τη νεολαία και πηγή πολύτιμων συμπερασμάτων για την οργάνωση της λαϊκής αντεπίθεσης σήμερα. Για να πιστέψει ο λαός και η νεολαία στις δυνάμεις τους, ότι μπορεί να κάνει κουμάντο ο ίδιος στη χώρα μας και να εξασφαλιστεί η λαϊκή ευημερία, ότι μπορούμε να ζήσουμε έξω από την ΕΕ, χωρίς μνημόνια και χωρίς την εξουσία των μονοπωλίων .

Η ΕΑΜική αντίσταση διαπαιδαγωγεί ότι όταν ένας λαός θελήσει, μπορεί να τα βάλει και με έναν υπέρτερο εχθρό, εξωτερικό και εσωτερικό.»

Και έκλεισε λέγοντας: «Ο Άρης αποτελεί σύμβολο ανυπότακτης στάσης, λαϊκού κομμουνιστή ηγέτη, πηγή έμπνευσης για τους σημερινούς και αυριανούς αγώνες του λαού μας για την ανατροπή του σάπιου εκμεταλλευτικού συστήματος.»

Ο Κώστας Σκολαρίκος ξεκίνησε περιγράφοντας την πορεία που μετέτρεψε τον Θανάση Κλάρα στον Άρη Βελουχιώτη. Χαρακτηριστικά ανέφερε:

«Εντασσόμενος στο ΚΚΕ από νεαρή ηλικία και διαπαιδαγωγούμενος από το μαρξισμό-λενινισμό και τον προλεταριακό διεθνισμό, ο Θανάσης Κλάρας ανέπτυξε οξυμένο ταξικό αισθητήριο και πολιτική διορατικότητα, διαμόρφωσε ακλόνητη πίστη στο δίκιο του λαού. Ο κομμουνιστής του Μεσοπολέμου Θανάσης Κλάρας αποτέλεσε την πρώτη ύλη και το στέρεο βάθρο του μετέπειτα Άρη Βελουχιώτη.»

Στη συνέχεια αναφέρθηκε στη συμβολή του Άρη στην ίδρυση του ΕΑΜ. Συγκεκριμένα είπε:

«Πράγματι, όταν, τον Ιούλη του 1941, μια χούφτα κομμουνιστές, οι περισσότεροι εκ των οποίων είχαν δραπετεύσει πρόσφατα από φυλακές και εξορίες συγκάλεσαν την 6η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ και αποφάσισαν την ανασυγκρότηση του Κόμματος και τη συγκρότηση ενός εθνικοαπελευθερωτικού μετώπου που θα αγωνιζόταν με όλα τα μέσα ενάντια στην Τριπλή Φασιστική Κατοχή, έμοιαζαν να θέτουν ένα στόχο ανεδαφικό με κριτήριο το διαμορφωμένο συσχετισμό δυνάμεων. Πόσο μάλλον αν αναλογιστεί κανείς ότι οι «σιδερόφραχτες στρατιές» του Χίτλερ προέλαυναν ακόμα αήττητες στα σοβιετικά εδάφη, ενώ στο εσωτερικό της χώρας παρέμεναν ελεύθεροι μόλις μερικές δεκάδες κομμουνιστές. Και όμως, αυτή η δράκα των αποφασισμένων επαναστατών μπόρεσε σύντομα να φέρει τα πάνω κάτω γιατί υποστήριξε ένα πολιτικό σχέδιο, που ήταν το μόνο ρεαλιστικό από τη σκοπιά των συμφερόντων και των αναγκών των πληττόμενων εργατικών-λαϊκών δυνάμεων.

                Με τη δράση τους προσέφεραν ένα χρήσιμο και διαχρονικό ιστορικό δίδαγμα. Ο συσχετισμός δυνάμεων, όσο αρνητικός και αν φαντάζει, δεν παραμένει άτρωτος από την οργανωμένη μαζική δράση των εργατικών-λαϊκών δυνάμεων. Γι’ αυτό και σε ιστορικές εποχές, που, όπως έλεγε ο Βελουχιώτης, «σφίγγει η τανάλια» της καπιταλιστικής εξουσίας και των ιμπεριαλιστικών συμμαχιών γύρω από τις εργατικές-λαϊκές δυνάμεις, η μόνη λύση είναι να θεριέψει ο γίγαντας λαός.

Έτσι το Φλεβάρη του 1942 ανακοινώθηκε η συγκρότηση του Ελληνικού Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού. Η δημιουργία του ΕΛΑΣ ήταν η πιο σημαντική κατάκτηση του εργατικού - λαϊκού κινήματος στα χρόνια της Κατοχής. Σήμαινε ότι διαμορφώθηκε στρατιωτικό κέντρο με δική του διάρθρωση, λειτουργία και πειθαρχία, η οποία υπερέβαινε το αστικό πλαίσιο των καταπιεστικών στρατιωτικών κανονισμών και κατά προέκταση της αντιλαϊκής-αντικομμουνιστικής διαπαιδαγώγησης του αστικού στρατού. Ο ΕΛΑΣ υπήρξε στρατός στην υπηρεσία ενός κινήματος που η καθοδηγητική του δύναμη ήταν το ΚΚΕ. Συγκέντρωνε τις βασικές προϋποθέσεις για να εξελιχτεί σε μοχλό ανατροπής της καπιταλιστικής εξουσίας και σε όργανο της εργατικής εξουσίας»

Στη συνέχεια ανέδειξε ορισμένα πολύτιμα συμπεράσματα για τη στρατηγική του ΚΚΕ και του Διεθνούς Κομμουνιστικού Κινήματος κατά τη δεκαετία του 1940 σε συνδυασμό με τη δράση του Άρη. Χαρακτηριστικά ανέφερε:

«Και από εδώ προκύπτει ένα ακόμα συμπέρασμα: ένας εργατικός-λαϊκός αγώνας όσο μαζικός και ηρωικός και αν είναι δεν μπορεί να φτάσει στην τελική νίκη, αν δεν προσανατολίζεται από επαναστατική στρατηγική, αν δεν βάλει στο στόχαστρο τον πραγματικό αντίπαλο και δεν δράσει για την ανατροπή της καπιταλιστικής εξουσίας. 

Αυτή ή έλλειψη ήταν και η αιτία που το ΚΚΕ υπέγραψε τις απαράδεκτες συμφωνίες του Λιβάνου και της Καζέρτας και μετά από τη σκληρή ταξική σύγκρουση του Δεκέμβρη του 1944 την εξίσου απαράδεκτη συμφωνία της Βάρκιζας και όχι κάποια υποχώρησή του μπροστά στη δίνη του αγώνα ή ένας συμβιβασμός μπροστά στον ταξικό αντίπαλο.

Απέναντι σε αυτές τις λαθεμένες πολιτικές επιλογές αντέδρασε ο Άρης Βελουχιώτης, αν και η αντίληψή του δεν ήταν απαλλαγμένη από τις αδυναμίες στη στρατηγική του Κόμματος, στο πλαίσιο του οποίου διαμορφώθηκε και έδρασε. Σωστά επέκρινε τη Συμφωνία της Βάρκιζας και τον αφοπλισμό του ΕΛΑΣ, υποστηρίζοντας την οργάνωση-συνέχιση του ένοπλου αγώνα. Εξάλλου, νωρίτερα, είχε προειδοποιήσει για τον αντιλαϊκό ρόλο των βρετανικών στρατευμάτων, πριν ακόμα αρχίσουν το δολοφονικό τους όργιο, ενώ μετά την απελευθέρωση είχε ταχθεί υπέρ της συνέχισης της ένοπλης πάλης, στην περίπτωση που οι αστικές δυνάμεις και οι διεθνείς τους σύμμαχοι επιχειρούσαν να ανακόψουν αλλαγές υπέρ του εργατικού-λαϊκού παράγοντα. Έτσι τοποθετήθηκε και στη Λαμία, όπως ανέφερε και ο προηγούμενος ομιλητής. 

Η άποψη του Άρη για τη συμφωνία της Βάρκιζας, τον ρόλο των Βρετανών, την ανάγκη συνέχισης του ένοπλου αγώνα, δεν άργησε να επιβεβαιωθεί από την ίδια τη ζωή, καθώς εξέφραζε μια ανάγκη που πήγαζε από την εξέλιξη και την όξυνση της ταξικής πάλης. Αυτή η ίδια ανάγκη, οδήγησε αργότερα στην ίδρυση του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, που φέτος κλείνουν 80 χρόνια από τη συγκρότησή του, λίγους μήνες μετά τον θάνατο του Άρη Βελουχιώτη.

Φυσικά, οι προοπτικές νίκης του νέου ένοπλου αγώνα θα ήταν πολύ καλύτερες αν δεν είχαν υπογραφεί οι απαράδεκτες συμφωνίες του Λιβάνου, της Καζέρτας και της Βάρκιζας, αλλά κυρίως, αν είχαν αποφευχθεί λόγω διόρθωσης στη στρατηγική του ΚΚΕ. Αυτό το ζήτημα δεν συνειδητοποίησε στο σύνολό του ούτε και ο ίδιος ο Άρης Βελουχιώτης, παρά τις σωστές επισημάνσεις και εκτιμήσεις του.

Επίσης, θα ήταν πολύ σημαντικότερη η συμβολή του Άρη, εάν πειθαρχώντας σε εκείνη την απόφαση του Κόμματος και ταυτόχρονα παλεύοντας μέσα από τις γραμμές του, για να γίνει κυρίαρχη η άποψή του, παρέμενε ζωντανός ώστε μερικούς μήνες μετά να θέσει τις υπηρεσίες του, τις τεράστιες οργανωτικές και στρατιωτικές ικανότητες που είχε, τη μεγάλη πείρα του από τον ένοπλο αγώνα του ΕΛΑΣ, αλλά και το κύρος που είχε αποκτήσει μέσα στον ελληνικό λαό, στη διάθεση του Κόμματος και του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας. Έτσι θα έβαζε κι αυτός το λιθαράκι του στην κορυφαία στιγμή της ταξικής πάλης στη χώρα μας. Θα κατέθετε τη συμβολή του στην πάλη για την τελική νίκη του λαού ενάντια στους ντόπιους και ξένους δυνάστες και εκμεταλλευτές, την οποία οραματιζόταν και ο ίδιος και για την οποία προσέφερε τη ζωή του.

Το συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι μια λάθος κομματική απόφαση, μόνο μέσα από τη συλλογική επεξεργασία μπορεί αποτελεσματικά να διορθωθεί. Όπως αποδεικνύεται ιστορικά, η διόρθωση μιας λαθεμένης στρατηγικής, αλλά και μιας συγκεκριμένης απόφασης, ποτέ δεν έγινε κατορθωτή με μεμονωμένες ενέργειες αποστασιοποίησης από αυτήν.

Ακριβώς για αυτό το λόγο, τα βαθύτερα διδάγματα αφορούν τις συλλογικές ευθύνες των ανώτερων καθοδηγητικών οργάνων του Κόμματος, δηλαδή της Κεντρικής Επιτροπής και του Πολιτικού Γραφείου. Η έλλειψη συλλογικής λειτουργίας τους σε κρίσιμες καμπές της ταξικής πάλης, εκμηδένιζε την ουσιαστική λειτουργία της βασικής, ανώτερης μορφής αποτελεσματικής συλλογικής οργάνωσης, της αρχής του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού. Άλλωστε, η ίδια η απόφαση για τη Συμφωνία της Βάρκιζας, δεν ήταν αποτέλεσμα μιας ανάλογης λειτουργίας, συλλογικής συζήτησης και λήψης απόφασης.

Με βάση τα παραπάνω, η Πανελλαδική Συνδιάσκεψη του ΚΚΕ, τον Ιούλη του 2011 αποφάσισε την επίσημη πολιτική αποκατάσταση του Άρη Βελουχιώτη. Στη συνέχεια, η Πανελλαδική Συνδιάσκεψη του Κόμματος τον Ιούνη του 2018, συνεκτίμησε νέα στοιχεία που είχε φέρει στο φως η ιστορική έρευνα και έδειχναν ότι η διαρρηγμένη συλλογική λειτουργία, όχι μόνο δεν προσέφερε στον Άρη, καθώς και σε χιλιάδες άλλα κομματικά μέλη, πεδίο για μια ουσιαστική συζήτηση, αλλά και τροφοδοτούσε εξ αντικειμένου φυγόκεντρες κινήσεις, που βεβαίως είχαν πολιτική βάση. Έτσι αποφάσισε την ολόπλευρη αποκατάστασή του, έστω και με μεγάλη καθυστέρηση, αν και στην πράξη το Κόμμα μας δεκαετίες ολόκληρες και μέσα από πολύμορφες εκδηλώσεις είχε προχωρήσει στην ουσιαστική αποκατάστασή του.»

Καταλήγοντας, ανέδειξε την ανάγκη αξιοποίησης σήμερα των πλούσιων συμπερασμάτων από τη δεκαετία του 1940:

«Όλα τα διδάγματα που αντλούνται από την πορεία του Βελουχιώτη και τη συνολικότερη δράση του Κόμματος σε συνθήκες ιμπεριαλιστικού πολέμου και σκληρών ταξικών αναμετρήσεων είναι ακόμα πιο επίκαιρα στις μέρες μας. Σήμερα, που εντείνεται η διαμάχη των Ηνωμένων Πολιτειών με την Κίνα για την πρωτοκαθεδρία στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα, σήμερα που οξύνονται οι ανταγωνισμοί των δύο βασικών ιμπεριαλιστικών μπλοκ, του ευρωατλαντικού και του ευρασιατικού για τον έλεγχο  αγορών και σφαιρών επιρροής, πρώτων υλών και ενεργειακών πόρων, δρόμων μεταφοράς ενέργειας και εμπορευμάτων.»

Και συνέχισε:

«Οι εργατικές-λαϊκές δυνάμεις στη χώρα μας, όπως και πανευρωπαϊκά, καλούνται σήμερα να ματώσουν οικονομικά για τα κέρδη των καπιταλιστών και για την πολεμική προετοιμασία, πριν προσφέρουν το αίμα τους στις νέες ιμπεριαλιστικές σφαγές. Χαρακτηριστικά, σήμερα καλούνται να αποδεχθούν ως «εθνική υπόθεση» τον κάθετο διάδρομο για το αμερικανικό LNG και τη συμμετοχή της Ελλάδας στον ενεργειακό πόλεμο, την ίδια ώρα που τα λαϊκά νοικοκυριά έρχονται αντιμέτωπα με πρωτόγνωρη ενεργειακή φτώχεια και που ο ευρωπαίος επίτροπος Ενέργειας τα καλεί να επιλέξουν ανάμεσα στη ζεστασιά και το φαγητό.

                Τώρα που και πάλι σφίγγει η τανάλια των καπιταλιστών και μαυρίζει ο ορίζοντας, έρχεται και πάλι η ώρα της εργατικής τάξης και των συμμάχων της. Οι ιμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί, οι πολεμικές αναμετρήσεις και μια ενδεχόμενη καπιταλιστική οικονομική κρίση και ό,τι επιφέρουν στη ζωή των εργατικών-λαϊκών δυνάμεων μπορούν να οδηγήσουν σε απότομη όξυνση της ταξικής πάλης, σε μαζική ριζοσπαστικοποίηση των εργατικών-λαϊκών δυνάμεων, δημιουργούν προϋποθέσεις για αποσταθεροποίηση της καπιταλιστικής εξουσίας, ακόμα και για διαμόρφωση συνθηκών επαναστατικής κατάστασης ή και εξέγερσης για την ανατροπή της καπιταλιστικής εξουσίας.»